Was Goed

Was Groetjes
De wasvrouwen gaan bij de ouderen langs en maken er een dolle boel van. Wat valt er veel te lachen met wasgoed, te zingen en op te halen. De opmerkingen van de ouderen worden op zakdoekjes geschreven en aan de waslijn gehangen in de wijk. Buurtbewoners worden door de Wasvrouwen aangespoord om te reageren op de beschreven zakdoekjes en andere ouderen in de wijk worden opgezocht om bij te dragen aan de wasgroetjes –lijn. Vervolgens worden de WasGroetjes bij wijze van minicorrespondentie teruggebracht naar de ouderen.
Sopje
Daar rijdt een wagen volgeladen de afdelingen op met wonderlijke objecten die in een handomdraai omgetoverd kunnen worden in alles wat je nodig hebt op Wasdag. Met oude tentstokken wordt een waslijn over de tafel gespannen. Grote doorzichtige flessen gevuld met een sopje blijken handwasmachientjes te zijn, de slacentrifuge geweldig handig om het water uit de was te draaien. En ook wind om het wasgoed te laten wapperen is binnen handbereik.
Terwijl de kunstenaar de ruimte vult met een sfeer van mouwen opstropen en werk-aan-de-winkel, raakt ieder er als vanzelf op zijn of haar manier bij betrokken.
Was Vouwen
Een tafel vol lappen die dringend opgevouwen moeten worden: lappen met mooie motieven, lappen die zacht aanvoelen, oude lappen, nieuwe lappen – wie helpt?
Je kiest en vouwt de lappen die je aanspreken en al doende is dat het uitgangspunt voor lichtvoetige persoonlijke gesprekjes.
Als alle stapeltjes bijeengebonden zijn, proberen we er met z’n allen de hoogst mogelijke toren van te bouwen. Dat is niet makkelijk, de hele tafel geeft aanwijzingen en leeft mee.
Na afloop worden er wasgoedmedailles uitgereikt, dat heeft iedereen wel verdiend.

Wat Was Goed
Het linnengoed wordt versierd en besproken rond de naaimachine. Alsof het kerstfeest is – alles aantrekkelijk gerangschikt, de boventoon rood wit. Pièce de resistance de naaimachine.
Ieder die er zin in heeft kan aanschuiven voor het versieren van een theedoek.
Dat kan op meer manieren dan je denkt..van borduren tot geheimzinnige tekens met een (rode) textielstift. En alles wat er gaandeweg gebeurt is van even groot belang als het eindresultaat – de tactiele reacties op het materiaal, de kleine interacties.

De WonderWasJurk
Een sprookjesachtige jurk dient als decor voor zintuigtheater, waaruit het een na het ander wordt getovert: waslijnen, wasknijpers, wasgoed en nog veel meer. Met poppenspel en andere verrassende zintuiglijke theatervormen komt het Wasgoed tot leven en het duurt niet lang of iedereen speelt mee in wonderlijke wasgoed en andere verhalen!

Dit bemanningslid beheert de volgende module(s):

Was Goed

Was Goed kunstproject met ouderen en verplegend personeel

Posterontwerp en Stapelsessies: Laurien Mulder

Kunstenaars betrekken de verzorging en ouderen van zorgcentrum Meer en Oever bij nieuw werk dat ontstaat door de was sorteren, vouwen, ordenen, voelen en bespreken. Theatermakers delen speltechnieken met het zorgpersoneel en gaan berichten halen/brengen in de wijk Amsterdam Nieuw West met ‘Was Groet’ nieuwe lijnen leggen tussen jong en oud. Zintuiglijk theater rond Verwonderwas- een jurk vol verhalen en waslijnen gehaald, wordt besproken, uitgebeeld en gevoeld met grote en kleine was.
Met zeepsop en lucht wordt samen wind gemaakt met wasgoed, bellen opblazen, was gedroogd en worden luchtspelletjes met een föhn, een fietspomp of een omgekeerde stofzuiger. De vraag ‘Wat Was Goed? wordt als aanleiding genomen voor gesprekken over wat goed was en wasgoed was. Samen wordt het linnengoed omgetoverd tot beelden van textiel die voortkomen uit de herinneringen van de ouderen en hun verzorgers.

Project Was Goed in de zorglocatie Meer en Oever in Amsterdam Nieuw West vind plaats van 8 juni tot 18 augustus en is opgezet om de daginvulling van ouderen met dementie meer kleur te geven en de dagelijkse taken van verplegend personeel op speelse wijze te inspireren. Kunst kan veel betekenen voor ouderen met dementie. Vanuit deze overtuiging zette Vera Broos Was Goed op. Het project brengt kunstenaars samen met bewoners en medewerkers van zorginstellingen en mensen daarbuiten. Was Goed trekt de wijk in en sluit af met een expositie in de instelling die daarna verder kan reizen.
Was Goed is daarnaast ook bedoeld om het zorgpersoneel zonder hen extra te belasten te inspireren in hun dagelijks werk met kwetsbare ouderen. Vera Broos: “Eén van de knelpunten in de ouderenzorg is de overbelasting en het motiveren van personeel. Het personeel van Meer en Over krijgt nu zij zelf de was moeten gaan doen, een extra taak. Met Was Goed willen wij deze dagelijkse ‘taak’ als inspiratie gebruiken voor een spel. Familie en vrijwilligers betrekken we al bij onze activiteiten en het betrekken van de mensen rondom de ouderen heeft een absolute meerwaarde. Was Goed gaat ook berichten van buurtbewoners ophalen en naar ouderen brengen.”

De kunstenaars: Ulrike Bartels, Laurien Mulder, Riska Wijgergangs en Monique Hoving, Esmeralda Detmers en Rens Bouma

Met dank aan Amsta Amsterdam en Stichting RCOAK
Vera Broos, Stichting Kunst in de Zorg / Arts in Care Foundation

Pyjama Party

Zona's Kiosk in de pyjama(avond)uurtjes

In 2012 startte Zona's Kiosk een speciale invulling aan de zogenaamde 'pyjamauurtjes' , in drie Limburgse en drie Brabantse zorginstellingen. Sindsdien vond de Pyiama Party plaats in zorginstellingen in Valkenburg, Vijlen, Gulpen, Heerlen, en tot op heden een paar keer per jaar Amsterdam, waar personeel en ouderen in pyjama een feestelijke avond bijwonen.
De avonden worden opgeluisterd met kunstenaars gehuld in pyjama, knuffelbezoek, liedjes bij een kampvuur in de Kiosk, bezoek aan bed met slaapgedichten, dansant in de wandelgangen, en bijzondere slaapmutsjes.

Kunst en dementie

Foto: werk van Laurien Mulder.
2 op de 3 van onze interventies in de ouderenzorg vinden plaats met mensen met dementie. Project SNOES Kunst en dementie in 2014 en project NowHere! richten we onzs speciaal op deze groep ouderen.

SNOES: Kunstenaars van Zona's Kiosk bezochten in augustus en september 2014 zes zorglocaties in Amsterdam en Diemen en maakten nieuw werk maken door over langere tijd, individueel, de bewoners met dementie te bezoeken. Op 3 en 5 oktober vond de afsluitende "Expeditie SNOES" plaats in Het Flevohuis in Amsterdam Oost. Vrijdag 3 oktober was s er een studie- en praktijkdag voor 20 gasten. Zondag 5 oktober presenteerden de kunstenaars hun werk op interactieve wijze aan publiek. Meer dan 80 mensen werden mee genomen op wonderlijke wandelingen, en de mensen op gesloten afdelingen werden betrokken bij een aantal interactive kunstvormen.

Met SNOES wil Vera Broos, projectleider van Zona's Kiosk en cultureel ondernemer in de ouderenzorg, kunstenaars inspireren tot nieuw werk en een verdiepend cultureel aanbod voor mensen met dementie en hun naasten tot stand brengen, door kunstenaars langere tijd op locatie te laten werken en de werkwijzen en resultaten vervolgens te delen met een breed publiek. Samen met de kunstenaars bedacht zij de onderdelen van SNOES: mensen in beweging brengen (Cafe Tijdloos), bruggen leggen naar de wijk (Het Mijmerbureau), uitwisselingen met kinderen (Surprise!), persoonlijke muziek aanboren (Muzicadeau), alledaagse rituelen en spel inzetten (Was-vrouwen) en werken met eetconcepten (Spelen Met Je Eten)

Project NowHere! (internationaal Kunst en dementieproject): zie elders op deze website.

Beelden van onze interventies zijn te zien via Youtube, met als voorbeeld een film over zintuigen in de zorg / senses in care voor de presentaties van Tandem projecten en Hogeschool Windesheim tijdens de conferetnei Long Live Arts in 2015:
https://youtu.be/f0sScm1iNa0



Intervieuws met de kunstenaars:


SNOES kwam tot stand dankzijn bijdragen van Amsta, Osira-Amstelring, ZorgGroep Amsterdam Oost en Cordaan en de fondsen Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), Fonds Sluyterman van Loo, het RCOAK, Fundatie Santheuvel Van den Sobbe en het VSB Fonds.