TOK: Troetelkippen Ouderen en Kunst bij Amsta Van 't Hoflaan

Een half jaar lang brengen we HenPower activiteiten wekelijks naar van 'T Hoflaan , maar sinds 1 april 6 mooie Brahmakippen hun intrede hebben gedaan. Voor overzicht van kunstenaars die meedoen met HenPower, zie 'de bemanning'

HENPOWER EITJE door Stichting Kunst in de Zorg / Zona’s Kiosk

HenPower Eitje is een project voor zorginstellingen dat kunst, kippen en ouderen samenbrengt. Een bijzonder drietal dat tot veel creativiteit, plezier en nieuwe ontmoetingen leidt. De magie van kunst met kippenkracht!

Wat doen we in het HenPowerproject?
In een zorginstelling komt een kippenhok. Dit regelt de instelling zelf of wij helpen daarbij. Personeel, vrijwilligers en ouderen verzorgen de kippen. Onder onze leiding verzinnen kunstenaars rondom de kippen allerlei creatieve workshops en activiteiten en trekken ook de wijk in.

En wat er dan gebeurt… Ouderen bloeien op, ze komen in beweging en maken contact. Voor de kunstenaars leidt de interactie met de ouderen tot innovatie van hun kunst. Personeel raakt geïnspireerd en gaan er op hun eigen creatieve wijze mee aan de slag. Buurtbewoners doen mee aan de kunstacties, bezoeken de kippen, en komen zo in contact met de ouderen.

Kortom, een project dat op meerdere gebieden tot mooie dingen leidt.




















In HenPower Eitje komen kunst en zorg samen. Het unieke aan het HenPower project is het effect dat het heeft op verschillende groepen. Niet alleen bij de ouderen gebeurt van alles, maar ook bij het personeel, de mensen uit de buurt en de kunstenaars zelf. De kippen zijn hierin het krachtige bindmiddel.

Wat gebeurt er bij…

…de ouderen?
De ouderen doen mee aan allerlei kunstzinnige en culturele activiteiten die door de kunstenaars worden georganiseerd. Dit geeft veel plezier en gezelligheid, en stimuleert de creativiteit. De ouderen helpen mee met de verzorging van de kippen en alles wat daarbij komt kijken. Eten geven, eieren rapen, wormen steken, kippenhok schoonmaken, etc. Dit geeft ze een verantwoordelijkheidsgevoel. In plaats van verzorgde worden zij verzorger. De ouderen komen in beweging, ze gaan even naar buiten. Kijken naar de kippen. Of met ze praten. De kippen voeren. Eitjes rapen. De ouderen leggen contacten, met dieren én mensen.

…het personeel, de activiteitenbegeleiders en vrijwilligers?
Medewerkers raken geïnspireerd door de kunstenaars. Ze gaan op hun eigen creatieve manier aan de slag met het thema. Iedereen kan er op zijn of haar manier iets mee. Het kippenproject stimuleert medewerkers er met de ouderen op uit te gaan. En het mooie is, dat medewerkers én ouderen door het project samen voor iets zorgen, in plaats van de normale zorgsituatie, waarin de het personeel voor de oudere zorgt.

… de kunstenaars?
De kunstenaars geven creatieve workshops, trekken de wijk in, maken films met bewoners of muziek met kinderen. Ze bieden de ouderen nieuwe ervaringen en nemen hen mee op onbekende paden. Maar wat zij doen heeft niet alleen effect op de ouderen. Ook andersom gebeurt er wat. De interactie met de ouderen leidt bij de kunstenaar tot nieuwe creatieve werkvormen. Ook voor de kunstenaars is het een ontdekkingstocht.

… de mensen in de buurt?
Kunstenaars trekken met hun activiteiten ook de wijk in en brengen zo het project in contact met de buurtbewoners. Mensen uit de wijk doen mee met de kunstacties, bezoeken de kippen, of helpen mee in de verzorging. Zo komen ze in contact met de ouderen. Het project slaat op deze manier een brug tussen de instelling en de wijk.

Een bewezen effectief project
Het HenPowerproject is afkomstig uit Engeland waar het met veel succes in veertig instellingen is uitgezet. De Northumbria University heeft de positieve effecten van Henpower aangetoond. Het helpt in Engeland de eenzaamheid en depressie van ouderen in instellingen te bestrijden. Ook in Australië is HenPower een groot succes.

HenPower Eitje: een project op maat
Het HenPowerproject is geen standaardproject, maar wordt altijd op maat uitgevoerd, afhankelijk van de wensen, de mogelijkheden en het budget van de instelling. Zo kunnen wij het kippenhok plaatsen en vormgeven en ook meedenken over de verzorging. Maar dit kan de instelling ook zelf doen. Ook het betrekken van de buurt is een optie waar de instelling wel of niet voor kan kiezen. Is het budget een probleem dan kunnen we samen kijken naar mogelijkheden voor aanvullende fondsenwerving.

Wie zijn wij?
Met Stichting Kunst in de Zorg en Zona’s Kiosk brengen we met interactieve kunst kwetsbare ouderen in zorginstellingen in aanraking met nieuwe vormen van ervaring en communicatie. We werken met zo’n vijftien kunstenaars, theatermakers en muzikanten samen. We hebben inmiddels in meer dan veertig zorginstellingen projecten gedaan. Zo organiseren we projecten rond dementie, workshops voor vrijwilligers, en themaprojecten zoals Was Goed, Persoonlijke Postbodes, en projecten voor andere zorggroepen.

Meer weten?
Neem contact op met Vera Broos, oprichter en artistiek leider van Zona’s Kiosk en Stichting Kunst in de Zorg: 06 23040058
info@zonaskiosk.nl
www.zonaskiosk.nl

Deze voorstelling bevat de volgende module(s):

Henpower Holland

Henpower is een project uit Engeland dat kunst, kippen en ouderen samenbrengt. Een bijzonder drietal dat tot veel creativiteit, plezier en nieuwe ontmoetingen leidt. De magie van kippenkracht en van creativiteit!

Wat doen we in het HenPowerproject?
In een zorginstelling introduceren we een kippenhok. Personeel, vrijwilligers en ouderen verzorgen de kippen. Kunstenaars verzinnen rondom de kippen allerlei creatieve workshops en activiteiten en trekken ook de wijk in.

Een bewezen effectief project
Het HenPowerproject is afkomstig uit Engeland waar het met veel succes in veertig instellingen is uitgezet. De Northumbria University heeft de positieve effecten van Henpower aangetoond. Het helpt in Engeland en Australie de eenzaamheid en depressie van ouderen in instellingen te bestrijden. en is daar een groot succes: onlangs ontving HenPower 1 miljoen pond van de Engelse Staatsloterij.
Dit project brengen wij nu naar Nederland, met het Flevohuis als plek voor depilot. Ook hier genereerde HenPower /Flevohuis al veel pers en aandacht.

Effecten in het Flevohuis
Ouderen bloeien op, ze komen in beweging en maken contact. Voor de kunstenaars leidt de interactie met de ouderen tot innovatie van hun kunst. Personeel raakt geïnspireerd en gingen er op hun eigen creatieve wijze mee aan de slag. Buurtbewoners bezochten de kippen en kinderen zijn momenteel een muzikale voorstelling aan het maken en komen zo in contact met de ouderen. Bijzonder hoe alle verdiepingen en afdelingen betrokken zijn gepakt bij HenPower Eitje in het Flevohuis. Kortom, HenPower is een formule die op meerdere gebieden tot mooie dingen leidt.

Betrekken van de wijk en de stad
HenPower blijkt een project dat contact met de buurtbewoners kan versterken. Mensen uit de wijk bezoeken de kippen en leggen zo contact met de ouderen. Sommige buurtbewoners denken of helpen mee in de verzorging van de kippen. Het project slaat zo een brug tussen de instelling en de wijk. Een buurvrouw zet de kippen ’s avonds op stok. Drie kinderboerderijen in Amsterdam hebben laten dachten mee over dekaanschaf en verzorgin, en 1 is met een tamme kippen langgewenst en vervolgens door clienten bezocht. Ook ondernemers spreekt het project aan, de Landmarkt steunt ons met een sponsoractie ( eigen dierendozen en eieren in de in de winkel op 8 april voor inzamelen kippenvoer en kijken of men een kip wil adopteren. Een nieuw publiek maak kennis met verhalen van bewoners en clienten, en schrijft berichten terug. MakerSpace op het Zeeburgerpad hiep ons tegen reductie met het programmeren van een Eggbot robot om met de ouderen eieren te graferen.
Met de smaakkunstenaar worden eetbare concepten ontwikkeld die nu op andere zorglocaties gedeeld worden. Andere kunstenaars haalden berichten voor bewoners in o.a. de Openbare Bibliotheek, De Javastraat en de Dappermarkt en zijn met de ouderen en schoolkinderen een muziekvoorstelling aan het maken. Twee theatermakers legden de theatermakers verbinding met de mensen op straat.

Ouderen
Ouderen en andere clienten van alle alle afdelingen doen mee aan dit project: bewoners, thuiswonende ouderen, revaliderende clieten en andere groepen op de klinieken, dove en slechtziende ouderen etc. Zij doen mee aan allerlei kunstzinnige en culturele activiteiten die door de kunstenaars worden georganiseerd. Dit geeft veel plezier en gezelligheid, en stimuleert de creativiteit. Sommige groepen zijn zeer betrokken bij de verzorging van de kippen. Eten geven, eieren rapen, wormen steken, kippenhok schoonmaken, etc. Dit geeft ze een verantwoordelijkheidsgevoel. In plaats van verzorgde worden zij verzorger. De ouderen van groepswonen komen in beweging, ze gaan even naar buiten. Kijken naar de kippen. Of met ze praten. De kippen voeren. Eitjes rapen. De ouderen leggen contacten, met de dieren én de mensen die we met dit project naar Het Flevohuis halen.

Personeel, activiteitenbegeleiders en vrijwilligers
Medewerkers raken geïnspireerd door de kunstenaars. Ze gaan hun eigen creatieve manier aan de slag met het thema. Iedereen kan er op zijn of haar manier iets mee. Het kippenproject stimuleert vrijwilligers met de ouderen op uit te gaan naar de dieren. En het mooie is, dat medewerkers /vrijwilligers/mantelzorg én ouderen door het project samen voor iets zorgen, in plaats van de normale zorgsituatie, waarin de het personeel voor de oudere zorgt.

Kunstenaars
De kunstenaars geven creatieve workshops, trekken de wijk in, maken films met bewoners of muziek met kinderen. Ze bieden de ouderen nieuwe ervaringen en nemen hen mee op onbekende paden. Maar wat zij doen heeft niet alleen effect op de oudere. Ook andersom gebeurt er wat. De interactie met de ouderen leidt ertoe dat de kunstenaar nieuwe creatieve vormen ontdekt. Ook voor de kunstenaar is het een ontdekkingstocht. Een oproep onder kunstenaars leverde 33 plannen voor Eitje op, waaruit wij er voor het voorjaar 2017 5 kozen, die werken als modeontwerper, schrijver, beeldhouwer, installatiemaker en nog niet eerder in de zorg werkten. Dit project helpt ons daarmee ook nieuwe activiteiten voor de zorg te ontwikkelen.

De Reizende Kiosk

Zona’s Kiosk, een reizende ‘winkel’ vol interactieve kunstvormen- en personages, is helemaal afgestemd om bewoners van verzorgings- en verpleeghuizen. Zona’s Kiosk wil de verrijking die cultuur kan geven, toebrengen naar deze grote en snel groeiende groep mensen, die niet of nauwelijks de deur uitkomen.
Vormgeving speelt een belangrijke rol in Zona’s Kiosk. De installatieonderdelen verbeelden en ondersteunen de kunstenaars en mensen in zorgcentra op zintuiglijke wijze.
Bij grote uitvoeringen vormt de Kioskinstallatie het middelpunt van workshops en ontmoetingen met bewoners en bezoekers van zorgcentra. Mensen worden nadrukkelijk uitgenodigd en betrokken bij workshops en voorstellingen rond de Kiosk, die dienst doet als informatiecentrum, podium, tentoonstelling en ontmoetingsplek.

De Kiosk is een installatie met open en vrolijke uitstraling, die zich kan voegen naar verschillende omstandigheden en verschillende vormen kan aannemen. Het is het kloppend hart van de activiteiten, een multifunctioneel object dat dienst kan doen als een reizende expositie, contactdesk, opbergkast, podium, en winkel in een. De flexibiliteit van de toepassingsmogelijkheden van de kiosk is een groot voordeel. De installatie is op zo’n manier vormgegeven dat hij in zeer uiteenlopende ruimtes geplaatst kan worden. In gesloten vorm is de Kiosk een houten knoop, die letterlijk geopend kan worden en dan alle modules uitstalt. Zo kan de installatie in gesloten vorm enkele dagen in een lobby of eetzaal staan, met alle modules veilig in zich opgeborgen. Zo kan de Kiosk op elke locatie een afgestemde opstelling krijgen: van intieme gangkast, tot schitterend podium, lokale koffiebar en gezellige ontmoetingsplek.

De Kioskonderdelen
De Kiosk bevat zeven mobiele onderdelen die gebruikt kunnen worden op de afdelingen, en een appèl doen op verschillende zintuigen. Deze ondersteunen de werkvormen en kunnen worden ingezet om contacten te leggen met bewoners. De bewoners worden zo met uiteenlopende middelen en werkmethodes aangesproken en uitgenodigd tot deelname.

De Kiosk: filmpje van de opbouw

Musea en exposities

Zona's Kiosk richt zich voor het grooste deel op ouderen en de ouderenzorg. Maar we treden ook op met en voor mensen met een verstandelijke beperking en andere groepen zoals mensen met epileptie en korsakov. In 2015 werd de samenwerking voortgezet met Het Dolhuys Museum, met een project waar verhalen van mensen met niet aangeboren hersenletsel werden betrokken en werk door Laurien Mulder en Vera Broos is gemaakt dat meereist met het reizende Museum Van De Geest


Kinderen en ouderen

Kinderen worden op verschillende manieren betrokken bij themaprojecten met ouderen. Voorbeelden zijn:

Persoonlijke Post: Kinderen maken kaarten die door Zona's Persoonlijke (theatrale ) Postbodes naar ouderen worden gebracht of bij hen worden opgehaald

Weesbeesten: kinderen worden voorgelicht over kunst en dementie, en maken schrijven een Zielig Verhaal bij een knuffeldier, dat vervolgens met de kinderen en ouderen met dementie van een bedje/nest wordt voorzien en door de ouderen wordt geadopteerd


Groeten uit
Vakantieherinneringen ophalen nav vakantiekaarten speciaal aan u geschreven door kinderen van naschoolse opvang het Kikkerpad.
Op die zelf getekende kaarten vertellen kinderen over hun leukste vakantie en stellen allerlei belangstellende vragen over die van U! (Wat was uw leukste vakantie toen u een kind was?)
We kunnen samen met u een kaartje aan hen terugschrijven, maar niets hoeft.
Alleen al vakantieherinneringen uitwisselen naar aanleiding van de vragen van de kinderen en vakantiekaarten uit de oude doos, levert gegarandeerd een vrolijk stemmend samenzijn op!

Kunst en dementie

Foto: werk van Laurien Mulder.
2 op de 3 van onze interventies in de ouderenzorg vinden plaats met mensen met dementie. Project SNOES Kunst en dementie in 2014 en project NowHere! richten we onzs speciaal op deze groep ouderen.

SNOES: Kunstenaars van Zona's Kiosk bezochten in augustus en september 2014 zes zorglocaties in Amsterdam en Diemen en maakten nieuw werk maken door over langere tijd, individueel, de bewoners met dementie te bezoeken. Op 3 en 5 oktober vond de afsluitende "Expeditie SNOES" plaats in Het Flevohuis in Amsterdam Oost. Vrijdag 3 oktober was s er een studie- en praktijkdag voor 20 gasten. Zondag 5 oktober presenteerden de kunstenaars hun werk op interactieve wijze aan publiek. Meer dan 80 mensen werden mee genomen op wonderlijke wandelingen, en de mensen op gesloten afdelingen werden betrokken bij een aantal interactive kunstvormen.

Met SNOES wil Vera Broos, projectleider van Zona's Kiosk en cultureel ondernemer in de ouderenzorg, kunstenaars inspireren tot nieuw werk en een verdiepend cultureel aanbod voor mensen met dementie en hun naasten tot stand brengen, door kunstenaars langere tijd op locatie te laten werken en de werkwijzen en resultaten vervolgens te delen met een breed publiek. Samen met de kunstenaars bedacht zij de onderdelen van SNOES: mensen in beweging brengen (Cafe Tijdloos), bruggen leggen naar de wijk (Het Mijmerbureau), uitwisselingen met kinderen (Surprise!), persoonlijke muziek aanboren (Muzicadeau), alledaagse rituelen en spel inzetten (Was-vrouwen) en werken met eetconcepten (Spelen Met Je Eten)

Project NowHere! (internationaal Kunst en dementieproject): zie elders op deze website.

Beelden van onze interventies zijn te zien via Youtube, met als voorbeeld een film over zintuigen in de zorg / senses in care voor de presentaties van Tandem projecten en Hogeschool Windesheim tijdens de conferetnei Long Live Arts in 2015:
https://youtu.be/f0sScm1iNa0



Intervieuws met de kunstenaars:


SNOES kwam tot stand dankzijn bijdragen van Amsta, Osira-Amstelring, ZorgGroep Amsterdam Oost en Cordaan en de fondsen Het Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), Fonds Sluyterman van Loo, het RCOAK, Fundatie Santheuvel Van den Sobbe en het VSB Fonds.

Kunstenaars begeleiden vrijwilligers

"Vitaliteit Ontmoet Kwetsbaarheid": vierdaagse workshops onder leiding van kunstenaars, waarmee zij vrijwilligers inspireren om hun eigen talenten in te zetten in het werken met kwetsbare ouderen. De workshops zijn tot ontwikkeld tijdens 'De Tafel Van Vier' een project dat onderdeel uitmaakt van Vitaliteit Ontmoet Kwetsbaarheid (VitOK) van de ouderenfondsen RCOAK en Sluyterman van Loo, samen met 55-plus vrijwilligers.
Vrijwilligers worden betrokken om aan de slag te gaan met het verbinden van groepen (Persoonlijke Postbodes), terugspeeltjeater (De Spel Salon), de eigen talenten en interesses aan te boren (Goudzoeken) of met materialen uit de omgeving en documentatie aan de slag te gaan samen met mensen met dementie (Maak Er Wat Van).

De Tafel Van Vier workshops zijn ontwikkeld dankzij financiele steun van Vitaliteit Ontmoet Kwetsbaarheid:
In 2013 is 'De Tafel van Vier' van start gegaan, een project onder leiding van Vera Broos, waarin kunstenaars vitale senioren inspireren in het vrijwilligerswerk in de ouderenzorg. De Tafel Van Vier staat voor het vieren en in het zonnetje zetten van kwetsbare ouderen, en voor vermenigvuldiging: van creativiteit en van bijzondere ontmoetingen in de ouderenzorg. 55-plussers, die werken als vrijwilliger in de zorg, of die de ouderenzorg willen verkennen en hun eigen talenten willen inzetten, zijn in vierdaagse workshops op pad gegaan met kunstenaars en theatermakers van Zona's Kiosk. Zij bezochten ouderen in de zorgcentra in de wijk.
Vier kunstenaars van Zona's Kiosk geven invulling aan het project. Vitale senioren, waarvan de jongste 58 en de oudste 80, gingen samen met kunstenaars van Zona’s Kiosk op pad in zes zorginstellingen van Amsta en wijken in Amsterdam Centrum-oost.

De workshops
De Tafel Van Vier biedt vier workshoptrajecten voor vrijwilligers. 'De Persoonlijke Postbodes’ (Kunstenaars: Riska Wijgergangs en Monique Hoving) slaan bruggen tussen de buurtbewoners en ouderen in de wijk en in de zorginstellingen. In ‘Goud Zoeken’ (kunstenaar: Ulrike Bartels) gaan vitale senioren op zoek naar hun eigen talenten, hobby’s en achtergrond van de vrijwilligers en de kwetsbare ouderen. In ‘Maak er wat van’ (kunstenaar: Laurien Mulder) gaan vrijwilligers met simpele materialen zelf workshops vormgeven en deze documenteren in een boek, expositie of andere verslaggeving. In ‘De Spel Salon’ (theatermaker Jaap Oostra) worden vrijwilligers spelleider en interviewer die met groepen ouderen verhalen en herinneringen naar boven halen, en deze omzetten in een tableau d.m.v. terugspeeltheater technieken.

WILT U EEN WORKSHOP VAN DE TAFEL VAN VIER VOOR UW VRIJWILLIGERS IN HUIS HALEN? Neem contact op via de emailknop op deze website of met info@zonaskiosk.nl

De organisatie
De initiatiefneemster Vera Broos, projectleider van Zona's Kiosk: “ onze werkwijzen en ervaring in de ouderenzorg willen we nu gaan delen met 55-plussers. Samen met hen gaan we de kwetsbare ouderen vieren en in het zonnetje zetten en nieuwe ontmoetingen vormgeven. De naam De Tafel Van Vier staat ook vermenigvuldiging, van creativiteit in de ouderenzorg en van activiteiten met kwetsbare ouderen”

Beluister de reportage uitgezonden over De Tafel Van Vier op Radio Steunkous (seniorenradio Amsterdam) met opnames van de kwetsbare ouderen en vitale senioren tijdens de workshop Maak Er Wat Van. De reportage is te beluisteren door deze link te kopieren: http://www.radiosteunkous.nl/kunst-in-de-zorg/

Bezoek ook de Facebookpagina De Tafel van Vier ( https://www.facebook.com/Detafelvanvier) voor beeldverslagen, spin-offs van het project, verslagjes van vitale senioren en bijzondere en soms blijvende ontmoetingen
Informatie via de website van Vitaliteit Ontmoet Kwetsbaarheid:
http://www.vitok.nl/site/projecten/st-kunst-in-de-zorg-.13.html


Locaties:
Het Dr. Sarphatihuis, Mozaïekhofje, St. Jacob, Wittenberg, Flesseman, De Keijzer en het Czaar Peterpunt.

Met dank aan Janneke Kersbergen en Laurien Kuipers

Kunstenaars:
Laurien Mulder
Ulrike Bartels
Riska Wijgergangs
Monique Hoving
Jaap Oostra

De Tafel Van Vier is een project van Stichting Kunst in de Zorg