Expeditie SNOES: publiek ontmoet kunstenaars en mensen met dementie

Meer dan 100 mensen zijn op 3 en 5 oktober komen kijken, luisteren, voelen, beleven, proeven, spelen en mee-maken wat er tijdens zeven individuele locatieprojecten in augustus en september is gebeurd. Aan de hand van rondleidingen, optredens, presentaties en expositie van de resultaten werd het publiek rondgeleid. Gasten (3 oktober) en publiek (8 oktober)konden kennis maken met de makers, antropologe Marjolein Gysels en Gerd Beckers (arts), betrokken bij SNOES, en projectleider Vera Broos. Een groot deel van Expeditie SNOES speelde zicht af op de gesloten afdelingen en in de wandelgangen, waaraan bewoners deelnamen. Hieronder een verslag van Carola Kruiswijk over haar ervaring als bezoeker, te vinden op haar blog: http://www.leefgetijden.nl/als-woorden-niet-meer-werken

Vandaag bezocht ik Expeditie SNOES, een kunstproject voor mensen met dementie, in een verzorgingshuis.
Een project waarvoor je heel gevoelig afgestemd moet zijn, anders kijk, hoor en voel je er overheen. Het woord ritueel viel niet eenmaal, en toch was het een rituele ervaring.

Word ik wel eens met een koosnaampje aangesproken? Ja, vertel ik aan de dames van Wasv(r)ouwen. Ze stempelen het op een zakdoek. Ik heb mijn knuffelnaam bij me in lichtgroene stempelletters. Ik hoef het maar te lezen.

Ik schrijf een levensverhaal voor een Weesbeest. Een knuffel die op zoek is naar een nieuwe eigenaar. Wie ontfermt zich over mij als ik mijn oude leven kwijt ben? Hier maakt elk weesbeest een kans. Ik zie de foto’s van de nieuwe levens.

Ik laat me meenemen door de verzamelde levensmotto’s en verhalen van het Mijmerbureau. Ik hoor verhalen van mensen die op de rand verkeren van spreken, gissen en vergissen. Door de woorden heen luisteren is geboden. Het is een wonder als we elkaar verstaan.

Huid-aan-huid dansen in Café Tijdloos. Ik weet niet wie hij is, die me met moeite laat gaan omdat hij zo graag wil vertellen maar niet meer uit zijn woorden komt. Hij gaat dansen met de Knuffelschoondochter en ik zie hoe hij zijn vinger opsteekt als hij een melodie herkent. Ik ben dan al onderweg naar Muzikado. Mijnheer B. beweegt zijn knieën op de maat van de Waterkant en is verrukt als hij de gitaar op schoot krijgt en de zachte ploinkjes hoort. Snaar voor snaar.

Wie niet kan praten kan altijd nog zingen en fluiten. Die kan zich laten koesteren door alles wat tevoorschijn komt uit de bijzondere zakjes van de Verwonderjurk. Dansvoile of een vogelgezang. Bellenblaas of een nachtmelodietje voor boven de wieg. Een waaier om te wuiven als het even te veel wordt.

Dan zit ik geblinddoekt in een kring en praat over afhankelijk zijn met mensen die ik niet kan zien – en zij mij niet. Ik krijg onverwachte smaakbommetjes in mijn mond, op een moment dat ik niet kan beïnvloeden en met een intensiteit die ik niet kan voorzien.
Vrijheid bestaat uit neezeggen. Of uit overgave aan wat er komt. Ben ik ooit zover dat ik dat zonder spelen kan?

Verloren zijn en gevonden worden, verliezen en vinden. Ver voorbij woorden. Wat weet ik van veiligheid als je niets meer over hebt dan je eigen huid?
De wereld wordt zo klein als mijn vertrouwen.
Of zo groot.



Informatie Expeditie SNOES:
Kunstenaars Ina Stockem, Laurien Mulder, Sandra Schouten, Riska Wijgergangs, Monique Hoving, Esmeralda Detmers, Karien van Assendelft, Jacqueline Fleskens. In opdracht van onderstaande concepten door Vera Broos, projectleider van Zona's Kiosk en initiatiefneemster van SNOES ontwikkelden kunstenaars aan de hand van ontmoetingen met mensen met dementie de volgende interactieve werkvormen:
Café Tijdloos- dans en beweging, aanraking en het scheppen van ontspannende of juist feestelijke ruimte
Muzikado- persoonlijke verhalen en achtergronden worden in de vorm van muziek en liedjes teruggegeven aan de mensen met dementie, hun naasten en de instelling waar zij verblijven
De Wasv(r)ouwen- alledaagse handelingen en rituelen, om mensen in de eigen omgeving deel te laten worden van theater- en spelvormen
De Wonderjurk- kleding vol geheime plekjes en materialen als decor voor zintuiglijk theater
Het Mijmerbureau- het vangen en naar buiten brengen van uitspraken van mensen met dementie
Suprise!- een uitwisseling op gang brengen tussen mensen met dementie en kinderen, aan de hand van persoonlijke teksten en 'wees-beesten'
Spelen Met je Eten- eet- en geurconcepten, tastzin en proeven als aanleiding om mensen met dementie te verbinden



Deelnemende zorglocaties:
Het Flevohuis-Amsterdam Oost
De Keijzer- Amsterdam Centrum-oost
Het Czaar Peterpunt- Amsterdam Centrum-Oost
De Drie Hoven-Amsterdam Nieuw West
De Riekerhof- Amsterdam Nieuw West
Berkenstede- Diemen

De afgelopen jaren heeft Zona's Kiosk het initiatief genomen tot verschillende kunstprojecten in de ouderenzorg en met kwetsbare ouderen.
Met SNOES hebben we zes Amsterdamse zorglocaties en zes fondsen* aan dit initiatief verbonden. Samen maken we ons sterk voor kunstparticipatie door mensen met dementie.

SNOES wordt medegefinancierd door: Fonds Sluyterman van Loo, Amsterdams Fonds voor de Kunst, RCOAK, Fundatie Van den Sanrheuvel,Sobbe, VSBfonds, Cordaan, ZGAO, Amsta, Osira-Amstelring

Meer afbeeldingen:

Voeg deze pagina toe aan:

Zona's Kiosk nieuws

Broze Verbeelding Begint!
Broze Verbeelding begint!

Vanaf maandag 10 juni gaat Vera Broos om te beginnen samenwerken met de kunstenaars Sandra Schouten (voedsel en rituelen), Anke van Vliet (poppenspeelster), Jaap Oostra (terugspeeltheater), Hein Walter (zorgkunstenaar). Tot en met augustus verzamelen we materiaal, ideeën en tips die we vanaf september gaan omzetten in proeftuinen met ouderen. De meest inspirerende bruikbare uitkomsten en inzendingen worden eind van het jaar in een boekje verspreid.

Zie de agenda voor activiteiten

Ook op afstand kunnen vrijwilligers, familieleden van zorgvragers, mantelzorgers en vrienden meedenken en doen! Heb je ideeën over waardevolle tijdsbesteding, creatieve tips, eigenwijze bezigheden, spelvormen, familierituelen? Stuur die dan op of maak een afspraak!

lees verder »

Now Our World
We werken in 2019 aan een intergenerationeel magazine, samen met Stichting S.M.A.A.K. ( Marlies Juffermans) en de Ongoing Project groep in Berliijn en Leipzich DL

( tijdelijke titel)

lees verder »

Gek Op Groen
Wat hebben kippen, boerenkool en eetbare bloemen met elkaar te maken? Kom het ontdekken en proeven tussen 11 en 12 (aanmelden nodig) in Gek Op Groen, de Open Dag Week van de Zorg in het Flevohuis.

lees verder »

Pyjama Party!
Ook in 2019 organiseren we weer een aantal Pyiama Partys in de avond uurtjes, o.a. in Het Flevohuis en de Open Hof in AMsterdam

lees verder »

Zorg voor cultuur!
2017, het jaar van nieuwe kunstenaars, nieuwe betrekken groepen zoals dove, blinde en revaliderende ouderen en wijkorganisaties, wonderlijke wandelgangen en...kippen! Met HenPower en meerdere bezoeken van Engelse partners en kunstenaars, slaan wij onze vleugels verder uit en zijn we tegelijk neergestreken in de zorginstellingen waar kippen van allerlei pluimage onderdak hebben gevonden en waar met behulp van het zorgpersoneel, een nieuwe generatie is uitgebroedt.

Namens het bestuur van Stichting Kunst in de Zorg, de kunstenaars van en andere deelnemers aan Zona's Kiosk, en mijzelf, wens ik u hele leuke kerstdagen en jaarwisseling toe!
Vera Broos, projectleider St.Kunst in de Zorg en producent van Zona's Kiosk

lees verder »